Yıl:2015   Sayı: 4   Alan: Tarım Ekonomisi  

Orhan YILMAZ , Y. Erdal ERTURK, Fusun COSKUN, Mehmet ERTUGRUL
TÜRKİYE’DE İPEKBÖCEKÇİLİĞİ KÜLTÜRÜ
 
Bu çalışmanın amacı Türk sosyal hayatı içindeki ipekböceği yetiştiriciliği kültürünün incelenmesidir. Geçmişte doğu ile batı arasındaki ticaret yoluna “İpek Yolu” adını veren ipekböcekçiliği yüzyıllar boyunca önemli bir parasal active olmuştur. İpekböceğinin kozadan ham ipeğe, ham ipekten kumaşa, kumaştan elbiseye yolculuğu sosyal hayatın kültürel boyutlarını etkilemiştir. İpekböcekçiliği bazı geleneksel inanış ve uygulamaları da etkilemiştir. Bazı gelenek ve inanışların, geleneksel ipekböcekçiliği uygulamalarının her aşamasında önemli rolü olmuştur. Örneğin koza odasının tütsülenmesi, nazar değmemesi için koza odasına hiç kimsenin girmesinin engellenmesi gibi. Gelin olacak genç kızların çeyiz ve elbiseleri ipekten yapılırdı. Çeyizin içinde mendil, elbise, iç çamaşırı, seccade, Kuran kılıfı, perde, mobilya örtüleri, eşarp, yazma, banyo giyecekleri, ve ince örtüler bulunurdu. Bir çok şiir ve halk türküsü de ipekten motifler içerir. Bu derleme çalışmasında çağlar boyunca ipekböcekçiliği ile ilgili var olan bazı geleneksel inanışlar ve uygulamalar incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bombyx Mori, Yerli Irk, Halk İnanışı, Geleneksel Uygulama, Koza

Doi: 10.17373/UHEYAD.2015411135

SERICULTURE FOLKLORE INTURKEY
 
The purpose of this study is to examine sericulture folklore in Turkish Social Life. Sericulture which gave the name “The Silk Road” to the old world’s trade routes between east and west, has an important role at financial activities for centuries. Journey of the silkworm from cocoon to fibre, fiber to fabric and fabric to clothes has affected the culturel dimension of social life. Sericulture has affected some traditional believes and practices. Some customs and believes have important role on every stage of conventional sericultural applications. Such as incensing at pupa’s room, not allowing anyone to enter pupa’s room against evil eye. Banning to sew at home. The belongings of girls who will be bride such as dowry and bridal dresses have been made from silk. Dowry that includes handkerchief, clothing and underclothing, prayerrug, Quran case, curtain, sofa coat, scarf, “yazma”, bath clothing, and muslin used to be made from silk. A lot of poems and folk songs of folk artists include silk motifs. Some traditional believes and practices of sericulture that exist from ancient ages are examined in this rewiev.

Keywords: Bombyx Mori, Native Breed, Believe, Traditional Practice, Cocoon

Doi: 10.17373/UHEYAD.2015411135

Tam Metin